Tiết lộ sự thật đằng sau câu chuyện “Ếch luộc”

câu chuyện ếch luộc

“Ếch luộc” trở thành một câu chuyện ngụ ngôn phổ biến, nhấn mạnh ý của nó về việc không nhận ra mối nguy hiểm khi môi trường thay đổi từ từ. Theo câu chuyện này, nếu con ếch được đặt vào nước sôi ngay lập tức, nó sẽ nhảy ra, nhưng nếu được đặt vào nước lạnh và nhiệt độ tăng dần, nó sẽ không nhận ra và tiếp tục nằm yên cho đến khi bị luộc chín. Câu chuyện này thường được sử dụng để cảnh báo về sự chậm trễ trong nhận thức mối nguy và để minh họa chiến lược thay đổi từ từ trong kinh doanh.

Tuy nhiên, theo nghiên cứu khoa học, ếch thực sự có khả năng phát hiện sự thay đổi nhiệt độ và tự bảo vệ khỏi nguy cơ. Câu chuyện ếch luộc đã không chính xác khi miêu tả hành vi tự bảo vệ của ếch.

câu chuyện ếch luộc

Trong thế kỷ 19, sự tò mò về cách ếch phản ứng khi đối mặt với nước sôi đã thúc đẩy các nhà khoa học tìm kiếm câu trả lời.

Năm 1869, nhà sinh lý học người Đức Freidrich Leopold Goltz tiến hành một thí nghiệm quan trọng để hiểu phản ứng của ếch khi bị thả vào nước sôi. Ông quyết định cắt bỏ bán cầu não của những con ếch, chỉ để lại một phần nhỏ còn nguyên vẹn. Kết quả là, những con ếch này vẫn thể hiện những phản ứng cơ bản như phản ứng khi bị chọc, khả năng bơi khi được thả vào nước, và khả năng tự ngồi thẳng dậy khi nằm ngửa.

Goltz tiến hành thí nghiệm bằng cách tăng nhiệt độ nước từ từ. Ở mức nhiệt độ 42 độ C, ếch khỏe mạnh cố gắng nhảy ra khỏi nước, nhưng do thiết lập thí nghiệm, chúng không thể chạy thoát và vẫn bị luộc chín. Ngược lại, những con ếch không có não vẫn ở trong nước, chỉ thể hiện ít hoạt động và chỉ khi nước đạt đến mức nhiệt 56 độ C, chúng mới bắt đầu có những chuyển động co giật.

Năm 1872, nhà nghiên cứu Heinzmann thực hiện một thí nghiệm độc đáo khác. Ông đặt những con ếch lên một bệ nhỏ để chúng ngập một phần và vẫn có khả năng trốn thoát. Quan sát kỹ lưỡng, ông nhận thấy rằng trong nhiều trường hợp, ếch không nhảy đi khi nước được làm nóng dần dần đến 37,5 độ C. Heinzmann giữ cho mức nhiệt độ này vì những thí nghiệm trước đã làm ông tin rằng đây là mức nhiệt độ khiến ếch trở nên tê liệt trước khi chết do nhiệt.

Nhiều nhà nghiên cứu khác cũng thực hiện các thí nghiệm tương tự, tuy nhiên, kết quả khác nhau xuất phát từ tốc độ tăng nhiệt độ của nước. Điều này làm cho hội chứng “ếch luộc” trở nên không chắc chắn, bởi vì cách thiết lập thí nghiệm có thể ngăn cản ếch trốn thoát hoặc nhiệt độ nước có thể tăng lên quá nhanh, khiến cho bất kỳ nỗ lực trốn thoát nào của ếch trở nên không hiệu quả.

Các thí nghiệm hiện đại đã mang lại những kết quả khoa học chính xác hơn, phản bác “câu chuyện ếch luộc” truyền thống. “Nhiệt độ tối đa tới hạn” của nhiều loài ếch đã được nhà nghiên cứu xác định thông qua quá trình thử nghiệm. Trong các nghiên cứu này, nước được làm nóng dần dần với tốc độ khoảng 1 độ C mỗi phút.

Kết quả cho thấy, khi nhiệt độ nước tăng dần, ếch trở nên ngày càng hoạt động tích cực hơn trong việc cố gắng thoát khỏi nước nóng. Nếu thùng chứa đủ lớn và có độ mở phù hợp, ếch sẽ hiệu quả nhảy ra khỏi nước. “Câu chuyện hoàn toàn không đúng,” như Victor Hutchinson, giáo sư sinh học tại Đại học Oklahoma, đã phác họa vào năm 2007.